Boekhouden

Basis boekhouden: zo werkt het, met voorbeelden.

De balans, het grootboek, debet en credit en de journaalpost. Hier leer je de basis van boekhouden in gewone taal, met rekenvoorbeelden die je zelf kunt narekenen. Een goede start als je boekhouden wilt leren of je Basiskennis Boekhouden (BKB) wilt halen.

  • Uitleg in gewone taal
  • Met rekenvoorbeelden
  • Basis voor je BKB-examen

Uitleg

Wat is boekhouden?

Boekhouden is het bijhouden van alles wat er met het geld en de bezittingen van een bedrijf gebeurt. Elke factuur, elke betaling en elke aankoop schrijf je op een vaste manier op. Zo kan de ondernemer op elk moment drie vragen beantwoorden: wat bezit ik, wat ben ik schuldig en heb ik winst gemaakt?

Iedereen die in de administratie werkt, gebruikt dezelfde basisregels. Dat is precies wat je leert bij basiskennis boekhouden. Ken je die, dan kun je bij elk bedrijf aan de slag. Het boekhoudprogramma verschilt per werkgever, maar de regels erachter niet.

De balans

De balans: wat je bezit en hoe dat betaald is.

De balans is een overzicht op één moment, bijvoorbeeld op 31 december. Links staat wat het bedrijf bezit: de activa of debetkant. Rechts staat hoe dat bezit betaald is: de passiva of creditkant. Beide kanten zijn altijd even groot.

Activa

Vaste activa

Bezit dat je langer dan een jaar gebruikt, zoals een pand, inventaris of een bedrijfsauto.

Activa

Vlottende activa

Bezit dat snel opgaat of snel geld wordt, zoals voorraad, debiteuren, de bank en de kas.

Passiva

Eigen vermogen en schulden

Het geld van de eigenaar, langlopende schulden zoals een hypotheek en kortlopende schulden zoals crediteuren en btw.

Voorbeeld: de balans van bakkerij De Korenbloem

Ilse heeft een bakkerij. Dit is haar balans op 31 december.

Debet (activa)BedragCredit (passiva)Bedrag
Bedrijfspand€ 150.000Eigen vermogen€ 72.000
Inventaris€ 20.000Hypothecaire lening€ 120.000
Bestelauto€ 15.000Crediteuren€ 7.500
Voorraad€ 6.000Af te dragen btw€ 3.000
Debiteuren€ 2.000
Bank€ 9.000
Kas€ 500
Totaal€ 202.500Totaal€ 202.500

Let op. Links en rechts zijn allebei € 202.500. Is dat niet zo, dan zit er ergens een fout. En staat de bankrekening in de min? Dan is dat geen bezit maar een schuld, en zet je hem rechts bij de kortlopende schulden.

Cursus Administratief Medewerker

Boekhouden leren met uitleg en oefenexamens.

Leer BKB, BKC en BKL in één online cursus. E-book met voorbeelden, oefenexamens met uitleg bij elke vraag en direct toegang na betaling. Vanaf € 99.

Het grootboek

Het grootboek en het rekeningschema.

Op de balans zie je alleen eindbedragen. Tijdens het jaar betalen klanten, koop je in en betaal je huur. Die veranderingen noteer je in het grootboek, met een eigen rekening voor elke soort post, zoals Kas, Bank en Huurkosten.

Alle rekeningen staan in het rekeningschema, elk met een vast nummer. Het eerste cijfer laat zien in welke groep een rekening valt. Elk bedrijf heeft zijn eigen schema, dus gebruik altijd de nummers van het bedrijf waar je werkt.

RubriekWat staat erin?
0Vaste activa, eigen vermogen en langlopende schulden
1Kas, bank, debiteuren, crediteuren en kortlopende schulden
3Voorraad
4Kosten
7Inkoopwaarde van de verkopen
8Opbrengsten
9Afsluiting (resultaat)

Debet en credit

Debet en credit: de vaste regels van boekhouden.

Elke boeking heeft een debetkant en een creditkant, en die zijn altijd even groot. Dat heet dubbel boekhouden. Welke kant je gebruikt, hangt af van het soort rekening.

Ezelsbruggetje. Geld dat binnenkomt, staat debet. Krijg je geld op de bank, dan boek je Bank debet. Betaal je iets, dan boek je Bank credit.

Soort rekeningWordt hogerWordt lager
Bezittingen (activa)debetcredit
Eigen vermogen en schulden (passiva)creditdebet
Kostendebetcredit
Opbrengstencreditdebet

De journaalpost

De journaalpost: zo schrijf je een boeking op.

Een boeking schrijf je op als journaalpost: welke rekeningen veranderen, en met welk bedrag aan de debet- en creditkant. Controleer bij elke journaalpost of debet en credit samen even groot zijn.

1

Ilse betaalt de energierekening

Ilse betaalt € 250 voor energie via de bank. Voor het gemak laten we de btw weg.

RekeningDebetCredit
Energiekosten€ 250
Bank€ 250

De kosten worden hoger, dus Energiekosten staat debet. Er gaat geld van de bank af, dus Bank staat credit.

2

Een klant betaalt een factuur

Een restaurant had nog € 400 openstaan bij Ilse en betaalt dat nu via de bank.

RekeningDebetCredit
Bank€ 400
Debiteuren€ 400

Er komt geld binnen, dus Bank staat debet. Het restaurant hoeft niets meer te betalen, dus Debiteuren wordt lager: credit.

Klaar voor het examen?

Oefen met examens die lijken op het echte examen.

In Pakket Slagen oefen je met 6 oefenexamens voor boekhouden, calculatie en loonheffingen, met uitleg bij elke vraag. Zo weet je precies waar je staat.

Dagboeken

Dagboeken: van factuur tot balans in 5 stappen.

Je boekt niet alles los in het grootboek. Eerst verzamel je de boekingen per soort in een dagboek: het inkoopboek, verkoopboek, kasboek, bankboek of memoriaal. Daarna volgt het altijd dezelfde route.

  1. 1
    DocumentEen factuur, bankafschrift, kasbon of memoriaalbon.
  2. 2
    DagboekInkoopfacturen in het inkoopboek, verkoopfacturen in het verkoopboek, bankafschriften in het bankboek. Wat nergens past, zoals afschrijvingen, gaat in het memoriaal.
  3. 3
    GrootboekVanuit het dagboek worden de grootboekrekeningen bijgewerkt.
  4. 4
    SubadministratiePer klant, leverancier of artikel zie je wat er nog openstaat.
  5. 5
    Balans en winst-en-verliesrekeningHet overzicht van bezit, schulden en resultaat.

Boekhouden leren

Basiskennis Boekhouden (BKB) halen.

Wil je in de administratie werken, dan vragen werkgevers vaak het diploma Basiskennis Boekhouden (BKB). Vaak samen met Basiskennis Calculatie (BKC) en Basiskennis Loonadministratie (BKL).

Op deze pagina zag je het begin van de stof. Voor het examen leer je ook inkoop en verkoop met btw, voorraad, afschrijvingen, kas en bank en de kolommenbalans. Je hebt geen vooropleiding nodig. Wel helpt het om veel te oefenen: boekhouden leer je vooral door het te doen.

Ons advies

Cursus Administratief Medewerker

Boekhouden, calculatie en loonheffingen in één online cursus, met e-book en oefenexamens met uitleg bij elke vraag. Direct starten na betaling.

vanaf € 99Bekijk de cursus

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over boekhouden.

Staat je vraag er niet bij? Bel 085 877 14 77, tussen 09:00 en 20:00.

Kan ik boekhouden zelf leren?
Ja. De basis is goed zelf te leren als je de regels voor debet en credit kent en veel oefent met journaalposten. Een cursus met uitleg en oefenvragen helpt je om sneller en zonder gaten in je kennis klaar te zijn voor het examen.
Wat is het verschil tussen debet en credit?
Debet is de linkerkant en credit de rechterkant van een rekening of journaalpost. Bezittingen en kosten worden hoger aan de debetkant. Schulden, eigen vermogen en opbrengsten worden hoger aan de creditkant.
Wat is een journaalpost?
Een journaalpost is de manier waarop je een boeking opschrijft: welke rekeningen veranderen en met welk bedrag aan de debet- en creditkant. Debet en credit zijn samen altijd even groot.
Wat zijn activa en passiva?
Activa zijn alle bezittingen van een bedrijf en staan links op de balans. Passiva zijn het eigen vermogen en de schulden en staan rechts. Beide kanten zijn altijd even groot.
Welk diploma heb ik nodig als administratief medewerker?
Veel werkgevers vragen Basiskennis Boekhouden (BKB). Voor een bredere functie komen daar vaak Basiskennis Calculatie (BKC) en Basiskennis Loonadministratie (BKL) bij.
Hoe lang duurt het om de basis van boekhouden te leren?
Dat hangt af van hoeveel tijd je erin steekt. Met een paar uur per week ken je in enkele weken de basis. Voor het examen heb je meestal wat langer nodig, omdat je dan ook btw, voorraad en afschrijvingen moet beheersen.
Wat leer je bij Basiskennis Boekhouden (BKB)?
Je leert de balans, het grootboek, debet en credit en journaalposten. Daarnaast boek je inkoop en verkoop met btw, voorraad, afschrijvingen, kas en bank, en maak je een kolommenbalans. Dat is de basis die werkgevers van een administratief medewerker verwachten.
CursusAdministratief Medewerker · vanaf € 99BKB, BKC en BKL · e-book en oefenexamens · direct toegang
Bekijk de cursus